همراستاسازی اغلب به هنجارهای مرتبه اول تقلیل پیدا میکند: دزدی بد است، توهین نامناسب است. اما انسان در جهان اجتماعی فقط قاعده را تشخیص نمیدهد؛ باید بداند چه کسی آن را اجرا میکند، شدت واکنش چقدر است و جامعه کِی چشمپوشی میکند. پژوهش با دیتاست NormReact ــ ۴۵۰ سناریوی نقض هنجار با حاشیهنویسی چنددیدگاهی ــ شش مدل زبانی را با قضاوت انسانی مقایسه میکند.
مدلها در تشخیص نقض هنجار بد نیستند، اما در پیشبینی واکنش اجتماعی سوگیری نظاممند دارند: جاهایی تنبیه پیشبینی میکنند که انسانها بیشتر بیعملی، خویشتنداری یا مدارا انتظار دارند. و هرچه فاصله اجتماعی بیشتر میشود، انطباق مدل با انسان کمتر میشود ــ یعنی جهان اجتماعی مدل، خشنتر از جهان واقعی است.
اگر مدلِ اجتماعیِ مدل بیش از حد تنبیهی باشد، سیاستهای ایمنی سختگیرانه ممکن است همین سوگیری را تقویت کنند؛ پس همراستاسازی با قواعد ثابت کافی نیست و کالیبراسیون با واکنش واقعی انسانها لازم است. البته دیتاست هرچند چنددیدگاهی، نمونهای محدود از فرهنگهاست و «قضاوت انسان» هم حقیقت مطلق نیست.